การทำงานของนักกฎหมายในปัจจุบันแตกต่างจากเมื่อสิบปีก่อนอย่างสิ้นเชิง ต้องขอบคุณเทคโนโลยี AI ดีลระหว่าง LexisNexis ผู้นำด้านฐานข้อมูลกฎหมาย กับ Luminance แพลตฟอร์ม AI ร่างสัญญา กำลังเป็นที่สนใจอย่างมาก เรามาวิเคราะห์กันว่าทำไมความร่วมมือครั้งนี้ถึงสำคัญต่ออนาคตของวงการกฎหมาย
ปัญหาซ่อนเร้นของทีมกฎหมายภายในบริษัท
นักกฎหมายภายในองค์กรหรือ In-house Legal Team คือกลุ่มคนทำงานที่มักถูกมองข้าม แม้จะดูเหมือนว่าเงินเดือนคงที่จะสบายกว่า แต่ความจริงกลับตรงข้าม เพราะงานไม่มีวันหมด ยิ่งเสียเวลากับงานที่ไม่จำเป็นมากเท่าไหร่ ก็ยิ่งกระทบต่อคุณภาพงานในภาพรวมมากเท่านั้น
สมมติว่าคุณอยู่ระหว่างการร่างสัญญาฉบับสำคัญ แล้วต้องหยุดเพื่อตรวจสอบว่าเงื่อนไขบางข้อสอดคล้องกับกฎหมายปัจจุบันหรือเปล่า ขั้นตอนที่ต้องทำคือ ออกจากเอกสาร เปิดแพลตฟอร์มค้นหากฎหมาย ใส่คีย์เวิร์ด อ่านผลลัพธ์ และกลับมาทำงานต่อ ซึ่งใช้เวลามาก
ปัญหาการสลับบริบท (Context Switching) ต้นทุนที่มองไม่เห็น
งานวิจัยด้านจิตวิทยาองค์กรพบข้อมูลที่น่าตกใจว่า การถูกขัดจังหวะเพียงครั้งเดียวอาจต้องใช้เวลามากกว่า 20 นาทีกว่าสมองจะกลับมามีสมาธิกับงานเดิมได้ สำหรับนักกฎหมายที่ทำงานกับเอกสารที่มีรายละเอียดซับซ้อน นี่ไม่ใช่แค่เรื่องของเวลาที่เสียไป แต่คือความเสี่ยงที่จะเกิดความผิดพลาด
Borovick แห่ง Luminance ได้สะท้อนถึงความจริงที่นักกฎหมายหลายคนเผชิญ ทีมกฎหมายในองค์กรทำงานภายใต้แรงกดดันด้านเวลาอย่างหนัก ไม่มีใครอยากต้องออกจากแพลตฟอร์มที่กำลังใช้งานอยู่เพื่อไปค้นหาข้อมูลในที่อื่น นี่คือเหตุผลที่การผสานรวมเครื่องมือเข้าด้วยกันมีความสำคัญอย่างยิ่ง
สิ่งที่ดีลนี้ประกอบด้วยและวิธีการทำงาน
มาทำความรู้จักกับทั้งสององค์กรที่อยู่เบื้องหลังดีลนี้
LexisNexis เป็นชื่อที่นักกฎหมายทั่วโลกรู้จักดีในฐานะแหล่งข้อมูลกฎหมายที่ครอบคลุมที่สุด ฐานข้อมูลของพวกเขาประกอบด้วยเอกสารกฎหมายหลายแสนล้านรายการ ครอบคลุมคำพิพากษา ตัวบทกฎหมาย ระเบียบข้อบังคับ และบทความวิชาการจากทั่วทุกมุมโลก
Luminance เป็นเครื่องมือ AI สำหรับจัดการสัญญาที่ผ่านการเรียนรู้จากเอกสารสัญญาจำนวนหลายร้อยล้านฉบับ ปัจจุบันมีองค์กรชั้นนำมากกว่า 1,000 แห่งใน 70 ประเทศใช้งานอยู่
เมื่อสองระบบรวมเป็นหนึ่ง ประสบการณ์การทำงานเปลี่ยนไปอย่างไร
ความร่วมมือครั้งนี้ทำให้ผู้ใช้ Luminance สามารถดึงข้อมูลกฎหมายจาก LexisNexis มาแสดงโดยตรงภายในเอกสารที่กำลังทำงานอยู่ ทุกอย่างเกิดขึ้นภายในแพลตฟอร์มเดียว ลดขั้นตอนการทำงานลงอย่างมาก
ทุกข้อมูลที่ปรากฏมาพร้อมแหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้ ทำให้นักกฎหมายมั่นใจในความถูกต้อง
สมมติว่าคุณกำลังร่างข้อสัญญาเกี่ยวกับเงื่อนไขการบอกเลิกสัญญา ระบบจะแสดงคำพิพากษาล่าสุดที่เกี่ยวข้องขึ้นมาทางด้านข้าง พร้อมวิเคราะห์ว่าข้อความที่ร่างสอดคล้องหรือขัดแย้งกับแนวทางของศาลอย่างไร นี่คือสิ่งที่ทำให้ดีลนี้เป็นมากกว่าแค่ความร่วมมือทางธุรกิจ
เหนือกว่าเรื่องประสิทธิภาพ คือการป้องกันความผิดพลาดทางกฎหมาย
มุมมองที่มักถูกมองข้ามคือ ดีลนี้ไม่ได้เกี่ยวกับความเร็วเท่านั้น แต่เกี่ยวกับการป้องกันหายนะทางกฎหมาย
ข้อผิดพลาดเพียงจุดเดียวในสัญญาอาจนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ร้ายแรง ข้อสัญญาที่เขียนไม่รัดกุม อาจถูกคู่สัญญาฝ่ายตรงข้ามใช้เป็นช่องทางในการฟ้องร้อง
การตรวจสอบแบบทันทีทันใดจึงกลายเป็นด่านป้องกันสำคัญที่ช่วยลดโอกาสเกิดข้อผิดพลาด เมื่อฐานข้อมูลระดับโลกรวมกับ AI ที่เข้าใจสัญญา ผลลัพธ์ที่ได้คือระบบตรวจสอบที่แข็งแกร่งอย่างไม่เคยมีมาก่อน
กลยุทธ์ระบบนิเวศ: บทเรียนทางธุรกิจที่ซ่อนอยู่ในดีลนี้
นอกเหนือจากมิติด้านเทคโนโลยี ดีลนี้ยังมีบทเรียนทางธุรกิจที่น่าสนใจอย่างยิ่ง แทนที่จะแข่งขันกันโดยตรง ทั้ง LexisNexis และ Luminance เลือกสร้างคุณค่าร่วมกัน
ผู้บริหาร Luminance ยอมรับอย่างเปิดเผยว่าดีลนี้ช่วยเปิดประตูสู่ฐานลูกค้าขนาดใหญ่ของ LexisNexis นี่คือ Ecosystem Strategy แบบคลาสสิก ที่ผู้ใช้ได้ประโยชน์จากการใช้ทั้งสองผลิตภัณฑ์ร่วมกัน มากกว่าใช้เพียงอย่างเดียว
อีกมุมหนึ่งที่ต้องพิจารณาคือ ยิ่งลูกค้าใช้ระบบนิเวศนี้มากเท่าไหร่ การย้ายออกก็ยิ่งยากขึ้น เมื่อระบบทำงานร่วมกันได้ดี ผู้ใช้จะค่อยๆ สร้างระบบงานทั้งหมดอยู่บนแพลตฟอร์มนั้น ทำให้การย้ายออกมีค่าใช้จ่ายสูง
ปัญญาประดิษฐ์จะแทนที่นักกฎหมายหรือไม่ คำตอบจากดีลนี้
หนึ่งในข้อกังวลที่มักถูกหยิบยกขึ้นมาคือเรื่องของอนาคตการจ้างงานในวงการกฎหมาย ดีลนี้แสดงให้เห็นว่า AI ถูกออกแบบมาเพื่อช่วยนักกฎหมาย ไม่ใช่เพื่อทดแทน
AI เชี่ยวชาญในงานประเภทค้นหา เปรียบเทียบ และวิเคราะห์ข้อมูลจำนวนมาก ซึ่งเป็นงานที่มนุษย์ทำได้ช้ากว่ามาก
มนุษย์ยังคงเป็นผู้ตัดสินใจสุดท้ายในเรื่องที่ต้องใช้ดุลยพินิจ การเข้าใจบริบทของธุรกิจ การประเมินความสัมพันธ์ระหว่างคู่สัญญา การมองความเสี่ยงในภาพกว้าง และที่สำคัญที่สุดคือความรับผิดชอบทางกฎหมายและจริยธรรม สิ่งเหล่านี้ยังต้องอยู่ในมือของมนุษย์
แนวโน้มที่จะเกิดขึ้นหลังจากดีลนี้
ผลกระทบของดีลนี้แผ่กว้างไปไกลกว่าแค่สองบริษัทที่เกี่ยวข้อง อุตสาหกรรมกำลังเคลื่อนตัวจากโมเดล Best-of-Breed ไปสู่ Platform Approach ที่เน้นการผสานรวม
ตลาด LegalTech กำลังเข้าสู่ยุคของการผนึกกำลัง ซึ่งดีลนี้เป็นเพียงจุดเริ่มต้น ตั้งแต่ระบบจัดการคดีไปจนถึงแพลตฟอร์มด้านการปฏิบัติตามกฎระเบียบ อนาคตของ LegalTech คือระบบนิเวศที่ครบวงจร ไม่ใช่เครื่องมือเดี่ยวๆ อีกต่อไป
บทสรุป: อนาคตของนักกฎหมายในยุค AI
ดีลระหว่าง LexisNexis และ Luminance คือตัวอย่างที่ชัดเจนว่าอนาคตของวงการกฎหมายไม่ได้อยู่ที่การเลือกระหว่างมนุษย์กับเทคโนโลยี หัวใจอยู่ที่การเสริมศักยภาพซึ่งกันและกัน
เทคโนโลยีกำลังทำให้นักกฎหมายมีอิสระในการทำในสิ่งที่มนุษย์ทำได้ดีที่สุด แทนที่จะจมอยู่กับการค้นหาข้อมูลที่ระบบอัตโนมัติทำได้เร็วกว่าหลายเท่า
คำถามชวนคิด: คลิกเพื่อดูข้อมูล ถ้าเครื่องมือแบบนี้มีให้ใช้ในประเทศไทยอย่างเต็มรูปแบบ คุณคิดว่าจะเปลี่ยนวงการกฎหมายไทยไปมากน้อยแค่ไหน?